Oppgrader til nyeste versjon av Internet eksplorer for best mulig visning av siden. Klikk her for for å skjule denne meldingen
Ikke pålogget
{{session.user.firstName}} {{session.user.lastName}}
Du har tilgang til Idunn gjennom , & {{sessionPartyGroup.name}}

Kapittel 7. Kreativ vitskapsprosa – eit relevant kriterium i fagfellevurdering?

Norunn Askeland (f. 1951) er professor i norsk ved Institutt for språk og litteratur, Universitetet i Søraust-Noreg. Ho har skrive ei doktoravhandling og artiklar om metaforar i norskfaget og andre fag og lærebøker i norsk for grunnskule og for høgare utdanning. Ho har også vore medforfattar på Norsk lærebokhistorie (2017) og Metaforer. Hva, hvor og hvordan? (2019).

Kapitlet er ein analyse av beste tidsskriftsartikkel i Universitetsforlagets kåring i 2013. Juryen omtalte artikkelen som «fagleg nyvinnande og godt formidla». Analysen er utført på grunnlag av teknikkar frå kreativ skriving i sakprosa, teknikkar som bidrar til at kvalitativ forsking kan framstillast mindre keisamt og med mindre «buktaling». Artikkelen munnar ut i ei drøfting av korleis fagfellevurdering kan omfatte kreative skrivemåtar og fremje nye og innovative tekstar i vitskap.

Nøkkelord: Akademisk skriving, kreativ skriving, IMRoD, skriveopplæring, fagfellevurdering

The chapter is an analysis of the best journal article in Universitetsforlaget’s election in 2013. The jury referred to the article as «professionally innovative and well-communicated». The analysis shows that techniques from creative writing in non-fiction can contribute to qualitative research being less cumbersome and with less «ventriloquism». The article culminates in a discussion of how peer review can include creative writing and promote new and innovative texts in science.

Key words: Academic writing, creative nonfiction, IMRaD, literacy, peer review

Innleiing og bakgrunn

«Det står ei løe i heimbygda mi. Ja, det står mange løer der, men eg har lyst til å snakke om nett denne eine. Den vert kalla Bysgardsløa og høyrer til nettopp Bysgarden – altså «bytesgarden» mellom Ytreflø og Midtflø.» Dette er innleiinga til den artikkelen som vart prisvinnar i Universitetsforlagets kåring av beste tidsskriftsartikkel i 2013. Eg var til stades på Universitetsforlagets sommarfest i hagen til Aschehougs villa på Drammensveien i Oslo, der prisen vart delt ut, og eg høyrde juryleiar Torlaug Løkensgard Hoel lese opp både innleiinga til artikkelen og namnet på prisvinnaren. Vinnaren var sosiolog Bjørn Egil Flø, den gongen tilsett ved Norsk senter for bygdeforskning, no tilsett i Norsk institutt for bioøkonomi (NIBIO). Flø gjekk med raske skritt fram for å ta imot prisen og takka med få og velvalde ord. Særleg takka han juryen for at dei verdsette hans måte å skrive på, før han på veg ned frå talarstolen retta eine armen i veret og nærmast ropte: «Ned med teljekantsystemet!» Kvifor forfattaren sa det, skal eg kome tilbake til.

Eg vart nysgjerrig på artikkelen og fekk lyst til å sjå nærmare på skrivemåten til Flø, og såg med ein gong at den var uvanleg. Prisvinnarartikkelen har tittelen «Me og dei andre: Om lindukar, Framstegspartiet og bygda som sosial konstruksjon», og er ein kritisk og velskriven analyse av politisk tenking om utviklingspotensialet på landsbygda. Juryen omtalte artikkelen som «fagleg nyvinnande og godt formidla» og gav forfattaren ros for å kombinere konkret empiri med teoretiske drøftingar.

For å få fram kva kontekst artikkelen er skriven i, gjorde eg eit intervju med forfattaren, der han også delte tankar om eigen skrivestil og om fordeler og ulemper med IMRoD-strukturen,1 og desse tankane blir fletta inn i analysen der det høver. Artikkelen blir vidare analysert ut frå kjenneteikn på kreativ fagskriving slik desse blir praktiserte ved masterstudiet i faglitterær skriving ved Universitetet i Søraust-Noreg, der eg har undervist sidan studiet vart etablert i 2007.2 I forlenginga av analysen vil eg ta opp spørsmålet om vi treng alternative tenkjemåtar om språkleg framstilling i fagfellevurdering.

Innleiing og struktur i artikkelen

Artikkelen begynner med ei empirisk forteljing:

Det står ei løe i heimbygda mi. Ja, det står mange løer der, men eg har lyst å snakke litt om nett denne eine. Den vert kalla Bysgardløa, og høyrer til nettopp Bysgarden – altså «bytesgarden» mellom Ytreflø og Midtflø. Det er lenge sidan no at han Sigurd og ho Signe avslutta drifta der og far min tok i bruk jorda som leigejord – det må vel vere nær 40 år sidan det no, trur eg. Framover mot 2000 vart det klart at etterkomarane ønska å selje jorda, og det vart naturleg for bror min å kjøpe. Med på kjøpet fylgde også den gamle løa. Dei siste 30 til 40 åra hadde den mest vore nytta som lagerplass for alt mogleg skrot som framleis sorterte under kategorien «kjekt å ha», for sidan løa stod der og taket enno var tåleleg tett, kunne det stuast inn der til så lenge. Men etter kvart trong løa vesentleg vedlikehald, og saman med to andre eldre løer pluss ein handfull uthus og sumarfjøsar var det rett og slett ikkje løyseleg for bror min og dottera å hanskast med Bysgardløa lenger. (s. 152)

Etter dette vert vi orienterte om at broren og dottera leverte søknad om riving hausten 2005, og grunngav det med at bygget var i vegen for forhaustaren og elles berre stod og vitna om vanskjøtsel. Det tok lang tid før dei fekk svar. Kommunen hadde nemleg sendt søknaden til Fylkeskonservatoren, som no hadde fråråda riving. Fylkeskonservatoren hadde lagt merke til at huset hadde eit interessant tilbygg, og han meinte også at bygget om det vart sett i stand, kunne eigne seg til gardsturisme og til å selje såper og handdukar. Bonden som eigde løa, visste ikkje om han skulle le eller gråte då han las brevet. Det «interessante» tilbygget, var nemleg eit lite, gammalt og utrangert bustadhus som var flytta til låven og nytta som dass og grisehus. Etter dette får vi innsikt i korleis både bonden sjølv og bygda elles vurderer tilrådinga frå Fylkeskonservatoren som representant for myndigheitene.

Eg har ved fleire høve brukt artikkelen til Flø som eksempel på kreativ vitskapleg skriving i undervisning, og har fått mange ulike reaksjonar på artikkelen. «Meiner du verkeleg at dette er ein god artikkel?» spurde ein av studentane på masterstudiet i faglitterær skriving. «Det er sikkert mange gode poeng her, men vi må leite for å finne dei, fordi artikkelen er rotete», sa han vidare. No skal eg også legge til at han som sa dette, var medisinar med lang fartstid både som klinikar og forskar.3 Han var også godt kjend med IMRoD-strukturen, som etter kvart er blitt ein vanleg struktur eller disposisjon i vitskaplege tekstar.

I oversikta nedanfor ser vi deloverskriftene i artikkelen, og vi legg fort merke til at artikkelen ikkje følgjer den såkalla IMRoD-strukturen. Her får vi nemleg materialet eller empirien først og teorien med til slutt. I tillegg blir empirien fletta inn i teori og diskusjon for å forklare og belyse, noko som gjer teorien både forståeleg og forankra i den verkelege verda. Her er overskriftene i artikkelen:

Innleiing om løa

Svaret

Frå kuling til Moods

Spørsmålet

Tvilen

Framstegspartiet

Kommodifiseringsideologi og rural gentrifisering

Forbruket

Kommodifisering av det rurale

Reklame, folk og det rurale blikkfang

Postmoderne ruralitet

Nye rurale ressursar

Trendy liv i rurale kulissar – kontraurbanisering

Mistillit og kulturell motstand

Overskriftene i Fløs artikkel er atypiske, og disposisjonen er som nemnt ulik den vi ofte finn i vitskaplege artiklar, der IMRoD-strukturen er det vanlege. IMRoD-strukturen er ein tekstmal som har sitt opphav i den vitskaplege artikkelen innan medisin, men er i dag i bruk i svært mange fag og forklart i dei fleste handbøker i vitskapleg skriving,4 ifølgje framståande skriveforskarar som Dysthe, Helstad og Hertzberg. Tekstmalen er etter deira vurdering også i ferd med å kome i bruk i fag som norsk, engelsk og samfunnsfag, og er ei utfordring for den forteljande stilen i humaniora og samfunnsfag. Helstad og Hertzberg var tidlegare usikre på nytten av IMRoD-strukturen i skriveopplæring, i og med at ein slik tekststruktur først og fremst er tilpassa rapporterande tekstar og i mindre grad eigna for essayistiske og reflekterande sjangrar. Men det viste seg at lærarar i eit skriveprosjekt oppfatta gevinstane av ei slik oppskrift større enn ulempene som måtte følgje med. Ein av grunnane til at modellen har stor utbreiing, er den klare strukturen i modellen, og at modellen er eit svar på spørsmål både elevar, lærarar, studentar og forskarar stiller seg, nemleg: Korleis skal vi skrive?

Det er ingen tvil om at IMRoD-strukturen kan vere nyttig for den som skal lære seg å skrive vitskapleg, blant anna på grunn av den før nemnde klare strukturen. Ei anna sak er om strukturen er like nyttig for den meir røynde skribenten som vil skrive diskuterande og essayistisk i tråd med saka han skriv om. «Vi treng IMRoD, men ikkje berre IMRoD», sa Flø då eg intervjua han om skrivestilen hans. Han framheva at IMRoD kan ein vere effektiv struktur når du skal få oversikt over eit felt og få substans om du skal lese mange artiklar i løpet av ein dag. Men når han sjølv har valt å skrive om det empiriske (eller materialet) først, og deretter ta for seg teori og metode, blir ikkje teksten like lett å finne fram i. Det er heller ingen klar konklusjon i artikkelen, og lesaren sjølv må vere med og trekkje konklusjonane. Konsekvensen blir at teksten må lesast samanhengande, ikkje berre som ei kjelde til leksikalsk kunnskap. Gevinsten kan vere at lesaren i høgare grad enn elles blir ein medskapar av teksten. Dette siste heng også saman med den essayistiske skrivestilen.

Eg skal seinare komme tilbake til skrivestilen i analysen i artikkelen, men i denne samanhengen vil eg gjerne presisere at ein alternativ struktur i artikkelen også har ført til problem for forfattaren. Flø fortalde at artikkelen hadde vore til vurdering i eit anna tidsskrift før publisering i Sosiologisk tidsskrift. Redaksjonen der ville bruke den kritiske empiriske forteljinga som eit debattinnlegg, men ville ikkje ha den teoretiske og analytiske delen, og ville då heller ikkje trykke teksten som ein vitskapleg artikkel. Dette takka forfattaren nei til og sende artikkelen sin til Sosiologisk tidsskrift.

Redaksjonen bad to fagfeller vurdere artikkelen. Den første fagfellen meinte at skrivemåten var uakademisk, og meinte det måtte store endringar til om artikkelen skulle trykkast. Den andre fagfellen var svært begeistra. Redaksjonen gav Flø høve til å svare på kritikken frå den kritiske fagfellen. Det var her forfattaren gjorde eit val som kanskje var ein av grunnane til at han fekk formidlingsprisen. Han meinte at den kritiske fagfellen i hovudsak var kritisk til skrivestilen i teksten, og at han hadde lite kritikk å komme med som galdt innhaldet. Flø var derfor kvass i tilbakemeldinga om fagfellevurderinga, og ville ikkje forandre anna enn mindre detaljar i teksten. Han gav med andre ord ikkje poeng til den kritiske fagfellen, sende inn teksten på nytt og let det stå til. Så viste det seg at redaksjonen ville trykke teksten trass i kritiske innvendingar om skrivestil. Og så viste det seg at forfattaren fekk Universitetsforlagets formidlingspris for tidsskriftsartiklar, der skrivemåten av juryen vart karakterisert som «fagleg nyvinnande og godt formidla».

Artikkelen som kreativ fagprosa

Flø har i høg grad brukt skriveteknikkar tilrådde i kreativ skriving av fagprosa, blant anna av professor i kreativ skriving, D.N. Caulley (2008), som sjølv innleier ein artikkel med følgjande: «… for years I have yawned my way through numerous exemplary qualitative studies», før han gjev mange råd om korleis ein kan spele på lag med lesaren og unngå keisemd og geisping.5 Det er liten tvil om at det ein på engelsk kallar creative non-fiction, som har mykje felles med litterær journalistikk, kan tilby teknikkar for å kome lesaren i møte og samtidig imøtekomme krava til vitskapleg skriving. I det følgjande skal eg ta for meg nokre teknikkar innan kreativ fagskriving og illustrere dei med døme frå Fløs artikkel.

Ta tak i og stimuler lesaren

Tittelen og det første avsnittet i ein tekst skal slå an tonen og vise kva retning teksten, forfattaren og lesaren skal gå i. Her skal forfattaren ta tak i og stimulere lesaren, som alltid er nysgjerrig. Tittelen bør derfor vere både interessant og informativ. Til vanleg treng ikkje titlar i akademiske tekstar måtte vere interessante. Dei bør vere opplysande, innehalde akademiske fagord og gje eit raskt signal om kva teksten skal handle om. Men ser vi på tittelen til Flø, ser vi at den er både interessant og opplysande: «Me og dei andre: Om lindukar, Framstegspartiet og bygda som sosial konstruksjon». Vi blir nysgjerrige på den første delen av tittelen, og først når vi møter omgrepet «sosial konstruksjon», forstår vi at dette skal handle om noko fagleg. Men vi får også ein lovnad om at det faglege er skrive på ein interessant og kanskje essayistisk måte.

Når det første avsnittet kjem, er det som vi har sett ei historie om ei løe, den empiriske forteljinga som er delvis referert på side 139–140. Det handlar om ei gammal falleferdig løe i bygda Flø på Sunnmøre, heimbygda til forfattaren. Som vi hugsar, vil dei som eig løa, bror til Flø og dottera til broren, rive løa og søkjer om det til kommunen i 2005, men det tek to år før dei får svar, og når det endeleg kjem i 2007, vil ikkje Fylkeskonservatoren gå med på riving. Han meiner at løa er ein «spennande stad», og har eit stort potensial til å bli «ei lita perle» med tanke på turisme, og grunngjev dette med at Aidensfield i England (frå TV-serien «Heartbeat») og Svalbard har blitt store attraksjonar, og det kan Fløstranda, der løa står, også bli, «dersom godt vertskap tek imot».6 Konservatoren meinte det var mogleg å berge løa, ikkje minst fordi det var hengt på eit lite hus på løa som han fann særleg interessant. Dette huset kan kanskje brukast til sal av lindukar og såpe, meiner han. Ut frå dette les vi vidare for å sjå korleis det går med bygdesamfunnet, løa og dei som vil rive henne. Forfattaren har med andre ord teke tak i den nysgjerrige lesaren.

Vis fram menneske

Ein annan teknikk er å vise fram menneske, til dømes gjennom samtalar. I kvalitativ forsking, der ein intervjuar personar, er dette gjerne forsømt, kanskje fordi forskaren er redd for å vere «uvitskapleg». Men det er nettopp gjennom å vise fram menneske og deira eigen språkbruk at ein arbeider på ein vitskapleg måte i kvalitativ forsking.

Når dottera til broren fekk svaret frå Fylkeskonservatoren, nyttar Flø høvet til å vise henne fram gjennom samtalen dei imellom. Samtidig får vi eit hint om kva problemstillinga i artikkelen eigentleg er, når bonden reagerer på at konservatoren synes at det vesle huset som er hengt på låven, er særleg interessant. Ho gir ein bitande ironisk kommentar til onkelen sin:

Det var då voldsomt for eit nummer han gjer ut av Güllik-Ola-stova då», seier bonden medan ho ristar på hovudet. «Dei kunne då berre ha teke ein telefon til kva fløssing som helst og fått vite at tilbygget einast er eit utrangert bustadhus som vart flytta hit og nytta som dass og grisehus. (s. 153)

Her blir bonden vist fram som menneske, som fortørna formulerer det som er tema i artikkelen, forholdet mellom «vanlege folk» og forskarar og byråkratar. Artikkelen handlar om «me og dei andre», der fylkeskonservatoren og forskarane kan vere i den eine gruppa, mens «me» kan vere folk flest, men det kan også vere omvendt. Ikkje minst er Flø oppteken av kva rolle forskarane spelar i kampen om å definere det rurale, kva distrikta er og kan vere. Ein viktig reiskap for å få fram dette er den neste teknikken.

Bruk scener, fang samtalar og sjå saka med andre sine auge

Den unge kvinnelege bonden har lese vidare i brevet frå Fylkeskonservatoren og fått vite at konservatoren ser eit stort potensial i løa som skal rivast og at han ikkje vil tilrå riving. Slik reagerer bonden på det:

«Dette er då vanvit», sa ho og såg på meg. Dei blanke augo vitna om ei undertrykt kjensle av maktesløyse og fortviling.

«Kva er det dokke tenker på?» spurte ho meg.

«Dokke?»

«Ja, dei er då sånn som deg alle i hop, universitetsutdanna forstårsegpåarar som har gått seg fast i ei fantasiverd og trur det går an å leve av å selje såpe og lindukar frå ei gamal løe i sørvestkuling og regn.»7

Gjennom denne samtalen ser Flø saka med bonden sine auge og viser samtidig fram det som er temaet i artikkelen. Han stiller også indirekte forskingsspørsmåla sine som handlar om korleis mellomklassa har fått innpass i forvaltinga og dermed pregar den distriktspolitiske satsinga, kva tankar og idear satsinga er tufta på, og kva konsekvensar det kan få for bygdene. Men for å finne ut at det er dette han vil utforske, må vi lese nesten heile artikkelen til endes. Og mens vi gjer det, kan vi glede oss over måten han bruker realistiske detaljar.

Bruk av realistiske detaljar

Som oftast har kvalitativt orienterte forskarar mykje meir data og detaljar enn dei får brukt. Men samtidig er det slik at dei beste skribentane nyttar den kjende teknikken med «show, don’t tell», gjerne ved å vise fram konkrete detaljar.

Flø nyttar høvet til å presentere konkrete detaljar når han skal gjere greie for konteksten, for korleis bygda Flø har utvikla seg og mist mykje av sin karakter som bygdesamfunn, i og med at skule og butikk er lagt ned, og møteplassane for bygdefolket vart borte. Men så fekk bygda eit nyopna kunstgalleri og vart eit av dei hippaste reisemåla på ytre søre Sunnmøre. Og då er det nyttig med realistiske detaljar for å skildre endringane:

Men sist på 90-talet og fyrst på 2000-talet skjedde det eit skift. Eit knippe arkitektar, skodespelarar, designarar, stylistar og baristaer etablerte seg med sine eigne designarmøblerte arkitekthus og eigne preferansar om det rurale. […] grendene inngår som perfekt tilpassa representasjonar for ei jamt veksande norsk middelklasse med sans for havlys, blomstra dressjakker og kløyvde oksekalvar på sprit.8

Forfattaren er her klart ironisk. Ironi byggjer som vi veit på felles kunnskap og haldningar mellom forfattar og lesar. Flø er klar over dette og bruker sluttnote til å forklare kva dei kløyvde oksekalvane på sprit handlar om: «For den som tykkjer «kløyvde oksekalvar på sprit» verkar noko kryptisk, kan eg tilrå eit søk på Damien Hearst ved hjelp av ein av internettets mange søkemotorar og finne ein presentasjon av kunstnaren som i 2008 hadde utstilling i den nedlagde skulen på Flø.9» Her ser vi at det er brukt ein annan og meir lausslept og leikande tone enn den vi vanlegvis finn i notar i akademiske tekstar.

Dei realistiske detaljane og ironien kjem også i bruk når problemstillinga skal presenterast under overskrifta «Spørsmålet». Forfattaren vil med hjelp av forteljinga om løa setje eit kritisk søkelys på den nye symbolprega distriktspolitikken og forskarane si rolle i utforminga av den: «For kva er det me gjer med bygde-Noreg, alle oss velmeinande prosjektfinansierte bygdeutviklarar, det vere seg forskarar og kringreisande konsulentar så vel som tilsette i stat og kommune som er sett til å forvalte bygdesamfunna våre? Har me vorte grendenes nye emissærar, slike som har «sett lyset» og meiner å ha fått kallet om å spreie den glade bodskapen – ein bodskap einast oss sjølve eigentleg trur på?» Det konkrete og dei realistiske detaljane kjem her fram gjennom metaforbruk. Forskarane blir samanlikna med kringreisande emissærar som preikar om noko berre dei sjølve trur på. Og slike metaforar er ofte å finne i språkbruken blant vanlege folk, særleg når overmakta skal karakteriserast.

Folkets metaforar

Når folket på Flø får høyre om brevet frå Fylkeskonservatoren, sit replikkane og metaforane laust. Og då kan forfattaren nytte høvet til å la andre seie det han sjølv meiner, som til dømes kompisen som får lese ein kopi av brevet: (I det følgjande er metaforane utheva av meg.)

«Eg synst eg ser det», sa han etter å lese brevet, «Aidensfield meg langt oppi ryggen. Så Güllik-Ola-stova skal verte Flø Arms…? spør han retorisk.»10 Kompisen har sunt bondevett, stiller spørsmål ved heile forretningsideen til Fylkeskonservatoren og seier rett ut at dette prosjektet ville han ikkje ha satsa ein femmar på eingong. Han sit no i kommunestyret for Framstegspartiet og formidlar til forfattaren at det er slike brev som er med på å fyre opp under folk flest sin grunnleggande mistillit til forvaltinga generelt og byråkratar spesielt.

Også andre folk på Flø undrar seg over kva som held på å skje i forvaltinga som trur det går an å gjere pengar på såpekoking og lindukar. Her møter vi blant anna sunnmøringen med sans for å tene pengar : «Dei må då ha gått heilt av hengsla!» sa Per’en, og lurte på om «… dei ikkje har større tillit til folk sin forretningssans? Eg er ikkje i tvil … hadde denne løa vore slik ei gullgruve som han Indresøvde trur, hadde den jaggu ikkje fått stått i ro lenge …, nei sopass kjenner eg grannane mine.»11

Ein annan representant for folket er den smålåtne, flittige og kristeleg orienterte kvinna Astrid:

Sjølv Astrid, som har vore sjølve motoren i mykje av det kristne organisasjonsarbeidet i grenda og som elles pleier vere nokso var i uttalingane sine, såg no ut til å vere opprørt.

«Alt har blitt slik her no», sa ho, og meinte at «det er som å bli invadert… dei let oss ikkje bestemme noko slag lenger».12

Forfattaren bruker folkets metaforar vidare i teksten, som eit springbrett til å forklare fenomen som kommodifiseringsideologi og rural gentrifisering. Han har tidlegare delt ut poeng til alle som har fått ordet i teksten hans, inkludert kompisen frå Framstegspartiet. No er det Astrid sin tur: «Ja, ho har nok eit poeng ho Astrid òg. Det har skjedd noko med bygdene – ting har endra seg – og eg har ei sterk kjensle av at det er fleire enn Astrid som kjenner seg invadert og umyndiggjort i bygde-Noreg om dagen.»13 Og no er vi over i det vi kan kalle teoridelen i artikkelen.

Eigne og faglege metaforar

For å forklare teori som kan beskrive utviklinga på bygdene, nyttar forfattaren sine eigne, meir fagleg orienterte, metaforar. Først for å karakterisere situasjonen der bygdefolket tvilar på ekspertane: «Dei deler ikkje «ekspertkunnskapen» levert av bygdesosiologane og landbruksøkonomane…Snarare avviser dei den som irrelevant og verkelegheitsfjern dårskap kokt i hop på eit kontor i byen.»14 Her ser vi at ekspertkunnskapen står i hermeteikn, ein metaformarkør som til vanleg viser avstand til omgrepet, at kunnskapen blir «levert» som ei vare utanfrå, at den blir samanlikna med dårskap og som noko som er tilfeldig kokt i hop. Saka er sett med bygdefolkets blikk, men karakterisert med hjelp av forfattarens språk og metaforar.

Dei same skrivegrepa ser vi når forfattaren skal beskrive framveksten av «den nye bygda»: «Endringane kan me lese i landskapet, både det materielle fysiske landskapet og det sosiale og mentale landskapet15 Her er landskapet for det første framstilt som ei bok som kan lesast, i tillegg til at folks erfaringar blir metaforiserte som sosiale og mentale landskap. Folk har begynt å tenkje på ein ny måte. Bygda har blitt «vare», og kapitalismen tek stadig meir plass i folks daglege virke: «Den nye økonomien veks fram der den gamle feila. Såpestykka og lindukane formeleg gror ut av hjulspora etter det produktivistiske landbruket. Stadig fleire ting vert gjort til ei vare i den nye økonomien.»

For å forklare stadia samfunnet går gjennom, nyttar forfattaren gulrota som metafor. I varesamfunnet går gulrota frå å vere mat for bonden til å verte ei matvare. Den går frå å vere maten bondefamilien et til å verte det som skaffar maten bondefamilien et. Etter kvart som rikdommen kjem til, vil folk leve som i eit skodespelarsamfunn, med iscenesette liv, der vi omgir oss med gjenstandar og folk utan anna formål enn å projisere oss sjølve gjennom dei. No er gulrota ikkje lenger ei matvare, men «fylt med ideen om autentiske opplevingar idet me ser bonden bøye seg i åkeren og legge opp stablar av ferske gulrøter som blenkjer i den klare haustlufta rett utom døra for den sørvendte gardsbutikken».16 Her har gulrota fått symbolske verdiar og er framstilt som ei oppleving. Og i det siste stadiet, i simuleringssamfunnet, kjem vi inn i ein slags «hyperverkelegheit», der gulrota framleis er ei matvare og ei oppleving, og i tillegg er blitt representasjon for ein sunn livsstil, som snacks eller smoothie i eit harmonisk liv, der alt er kulissar og symbol og ingenting er ekte.

For å få fram resonnementa ovanfor bruker Flø blant anna Baudrillards skildring av det postmoderne samfunnet. Han meiner det er slike tenkjarar som har levert det tankemessige grunnlaget for den nye distriktspolitikken:

Sjølv om dåverande landbruksminister Lars Sponheim kanskje ikkje veit kven Baudrillard er, var det likevel lett å høyre eit visst postmoderne gjennomslag i talen han heldt på den nasjonale kongressen for økologisk landbruk i november 2003. «Dette er vegen ut av uføret vi har hamna i», sa han (Sponheim, 2003), og snakka om nisjeprodukt som Skjåkskinka og ost frå Den blinde ku. Dette er vegen vidare i «den mogne marknaden», meinte han […]. Bønder og bygdefolk vart fortalt at no laut dei sjå til å vere innovative og utvikle potensialet som låg i forbrukaren sin hang til å ville framstille seg sjølv gjennom ostar som ber i seg historier egna som representasjonar på det vellukka livet.17

Vi anar ein viss ironi i framstillinga av tenkjemåten til dåverande landbruksminister Sponheim. Og ironien held fram gjennom skildringa av korleis landbruksbyråkratar og politikarar reiste for å hente inspirasjon frå land med «fleire ostetypar enn det er kommunar her heime», for å studere gardsturisme i velfriserte kulturlandskap. Ikkje minst finn vi ironi i metaforbruken i skildringa av arbeidet med å selje det rurale:

Fotografar, grafikarar, tekstforfattarar og stilistar, alle driver dei aktivt og presenterer grendene og det rurale. Dei framstiller røyndomen slik dei meiner kunden vil ha den, dei flyttar den nyaste traktoren ut av biletet og let den gamle stå. Dei leier mjølkekyra inn på setervollen, dei vaskar og steller ho og børstar både rompa og panna slik at ho framstår like lytefri som ein pinup-modell i sportsbilreklamane. Bondekulturen og bygde-Noreg skal seljast for millionar, og då lyt dokka pyntast.18

Metaforane og ironien går hand i hand med framstillinga av teoriar om korleis bondesamfunnet har utvikla seg mot eit sjølvspeglande forbrukarsamfunn. Flø hentar også ut metaforar frå teoretikarar der det er mogleg: «Eller for å seie det med Mark Gottdiener (2000:9): «…forbrukarsamfunnet er fetisjering sett i system19

Metaforbruken blir ein reiskap for å illustrere og forklare teorien, i tråd med rådet om «show, don’t tell». Det har vi sett døme på ovanfor, der gulrotas reise frå mat via matvare til symbol blir ein metafor for utviklinga av distrikta og det rurale.

Aktive verb, tretrinnsrakettar og rytme

Den som vil skrive kreativ fagprosa i akademiske tekstar, bør bruke aktive verb, noko som følgjer naturleg om ein vil konkretisere via forteljingar og eksempel, slik Flø ønskjer: «Dei reiste til Alpane og såg byfolk feriere på gardane. Dei såg gode døme på velutvikla gardsturisme. […] Og dei kom heim med ny glød og heldt fram det flittige arbeidet dei alt hadde starta.»20 Vidare er det viktig å stryke unødvendige ord og småord, dersom desse ikkje er viktige for meininga som skal fram.

Ein annan teknikk som er mindre kjend, dreier seg om å variere lengda på setningane og bruke det retorikarar kallar tretrinnsraketten for å få fram viktige poeng, som i dette dømet frå artikkelen, illustrert med tre tretrinnsrakettar, ein kort først, ein lengre etterpå og ein kort til slutt: «No har gulrota fått enno ein eigenskap: i tillegg til å vere både ei matvare (1) og ei oppleving (2), har den no også vorte representasjonar (3).» Så held teksten fram gjennom ein ny tretrinnsrakett: «No vert den sett på bordet når gjestane kjem (1) – gjerne rå som snacks eller køyrt gjennom ein hurtigmiksar og gjort til smoothies (2) – for å fortelje besøket, eller ein tilsynelatande tilfeldig ukebladjournalist, at her i huset er me sunne og friske menneskjer, før dei legg til noko slikt som «…du skulle bare vite hvor mye mer harmonisk livene våre er blitt etter at vi begynte med rawfood» (3) (Tara Smak, 2011)».21 Og så den siste raketten: «Alt er kulissar (1), alt er symbol (2) og ingenting er ekte (3).

Eit siste poeng er at tretrinnsrakettar ofte får fram samanhengen mellom rytme og innhald, der talespråkssyntaksen skin gjennom i ein skriftleg tekst om kva folk til vanleg seier til kvarandre om den velsigna gulrota.

Det er ikkje alltid at setningar og periodar skal vere korte. Det kjem an på emnet ein snakkar om. Det er heller ikkje slik at ein alltid skal stryke gjentakingar, for nokre gonger kan gjentaking bidra til rytme, som her frå siste delen av teksten til Flø, der han utdjupar eit viktig poeng om at bygdene ikkje må spegle seg i byen sitt bilete, men først og fremst vere opptekne av kvardagslivet til dei som bur der:

For i vårt strev etter å gjere oss lekre for «dei andre» – i tydinga turistar, tilreisande og potensielle tilbakeflyttarar, – gløymer me kvarandre, me gløymer bygdefolket og dei som bur der og som alltid har budd der og som tenkjer seg å halde fram med å bu der. Me overser og ignorerer kvardagslivet åt bygdefolket og formar bygdene etter det me trur dei andre vil ha.22

Ein ting er at setningsstrukturen blir gjentatt, og at dette skaper rytme i teksten. Men her er også ei form for rim, nemleg bokstavrim eller allitterasjon, der trykktunge stavingar begynner med ulik konsonant (turistar-tilreisande-tilbakeflyttarar). Dette er ei form for rim vi finn både i daglegspråket og i poetiske tekstar, både eldre og nyare, ei form for rim som også er tilgjengeleg for den vitskaplege skribenten og fagskribenten, særleg der ein vil framheve poenga sine. (Sjå elles kapittel 5 om stilistikkens plass i akademisk skriving.)

Bruk materialet ditt

Generelt kan ein seie at den akademiske teksten vil tene på at forskarar er meir merksame på kva «gull» som er gøymt i forskingsmaterialet, når ein til dømes har intervjua folk. Som vi alt har sett, har forskaren Flø sitert fleire av sambygdingane sine for å illustrere problemet med at bygdefolk blir tilsidesette og umyndiggjorte i den offentlege debatten om kva retning bygdene skal utvikle seg i. Han ikkje berre praktiserer å bruke materialet, han tematiserer det også, nettopp for å få fram at den offentlege debatten er prega av det han med Bourdieu kallar «det offisielle mennesket» eller «buktalaren som snakkar i offentlegheitas namn».23 Buktalarane er ressurssterke og snakkar for og i staden for alle, og dei snakkar som representantar for det universelle. Nettopp derfor er det viktig å snakke med dei som ikkje får stemma si fram i den offentlege debatten, meiner Flø, for då kan det vere at ein oppdagar at vanlege folk også har noko fornuftig å kome med. Han fortel at han snakka med fleire Flø-folk desse par dagane i heimbygda si, og at sjargongen og ordbruken som dei brukte i omtale av løesaka, gav han assosiasjonar til både klassiske studiar og nyare forsking som viser at vanlege folk si avvising av offisiell kunnskap er viktige element i eiga sjølvhevding og eigen identitetskonstruksjon. Derfor er det viktig å formidle mangfaldet av stemmene i det rurale.

Synsvinkel, tanke og tale

I litteraturdebattar dukkar det med jamne mellomrom opp eit spørsmål om kva skrivemåtar som er «lovlege» i sakprosa og fagprosa, der kontrakten med lesaren går ut på at det ein seier, skal referere til verkelegheita og i tillegg vere sant og kunne beleggast med kjelder. Kan forfattaren til dømes tillate seg å referere til kva folk har tenkt? Bør han ikkje halde seg til kva folk seier? Når vi ser på kva Flø har gjort i sin artikkel, dukkar det opp eit mønster, der han bruker første person om seg sjølv som observatør og om eigne tankar. I tillegg refererer han mange replikkar, men er varsam med å fortelje kva folk tenkjer. Men om han hadde gjort det, ville vi som lesarar ha stolt på han likevel, kanskje nettopp fordi vi forstår at han har snakka med folk om kva dei tenkjer. Ein måte å gjere dette på, er rett og slett å spørje folk om kva dei tenkjer og deretter sitere dei.

Måten å sitere folk på kan variere. Nokre forskarar vil ikkje endre på noko av det folk seier, og dette kan ofte føre til at replikkane blir uforståelege og ikkje kan kjennast att som delar av ein samtale.24 Andre refererer meir enn dei siterer, og mister dermed den krafta og det gullet som ligg i folkelege uttrykksmåtar. På dette feltet meiner eg at Flø har balansert godt, med grunnlag i at han både har vist fram menneske og gitt dei ei stemme på fleire måtar.

Flø fortalde også at det er ingen «laga» sitat i artikkelen, replikkane er med andre ord autentiske, mens dei fleste namna er oppdikta. Han fortalde også at teksten var blitt godt motteken på Flø, heimbygda hans: «Det gjeng, og folk likar det, altså.»

Enkel og relevant avslutning med appell

Flø avsluttar teksten sin på ein enkel måte med ei tilråding og ein appell, som også er uvanleg i ein akademisk tekst. Forteljinga om løa som han planta i starten av teksten, dukkar opp og blir hausta på slutten der han bruker løesaka som døme på at bygdefolket blir tilsidesett og umyndiggjort. Teknikken er kalla sirkelkomposisjon eller planting og hausting. Flø har fleire gonger peika på at han sjølv er den privilegerte forskaren, og at slike som han må vere varsame. No kjem han attende til dette poenget: «Og eg tenkte at det er grunn til å minne politikarar så vel som forskarar og prosjektmakarar om at me treng å vere varsame. Me treng å erkjenne vår eigen privilegerte posisjon og søke å tilsidesette oss sjølve frå representasjonane si utstråling og formidle mangfaldet av stemmer som finst i det rurale.»25 Samtidig minner han om at det mest alltid er forskarane sjølve som har initiert og definert forskingsprosjekta, og slår fast i den aller siste setninga i artikkelen: «Det er me sjølve og venene våre som bestemmer kven og kva grupper og tema det skal forskast på.»26 Dermed har Flø demonstrert det Caulley snakkar om i sin artikkel om kreativ akademisk skriving: «Do the good old Australian thing and «have a go» at writing creative nonfiction in your next qualitative research report. At least it won’t be boring.»27

Ned med teljekantsystemet

«Ned med teljekantsystemet!» ropte prisvinnaren Bjørn Egil Flø på Aschehougs hagefest.

I dag veit dei fleste innan akademia kva teljekantsystemet går ut på, nemleg at forskarar som publiserer fagfellevurderte artiklar i tidsskrift på nivå 1 og 2 nasjonalt og internasjonalt, får såkalla publiseringspoeng. Desse poenga vert så gjort om til pengar som går til forskaren sin institusjon. Av og til får forskaren også litt av desse pengane, særleg om det er snakk om publisering i tidsskrift på nivå 2, som er rekna for å ha den strengaste og mest grundige fagfellevurderinga. Fagfellevurdering betyr ganske enkelt at andre forskarar granskar artikkelen og tilrår publisering eller ikkje, og dei kjem også med framlegg til endringar som kan gjerast om artikkelen skal publiserast.

Då det såkalla teljekantsystemet vart innført ved norske universitet og høgskolar i 2006, var det nok ikkje meininga frå UHR si side at systemet skulle brukast til å overvake den enkelte forskaren. Det ein ønskte, var å gjere forskinga målbar for å kunne tildele midlar til forsking på grunnlag av vitskapleg produksjon framfor for eksempel talet på stillingar. Ein ønskte også å stimulere til auka vitskapleg publisering. Dette er vel gode formål som dei fleste kan slutte seg til. Kva kan så vere grunnen til at den prisvinnande forskaren Flø ropte slagord mot teljekantsystemet?

Svaret kom i intervjuet eg hadde med forfattaren i etterkant av prisutdelinga. I intervjuet kom forfattaren med nokre refleksjonar rundt fagfellevurdering generelt, og gav også råd til forfattarar som ønskjer å kombinere formidlingsskriving og vitskapleg skriving. Slik Flø ser det, er fagfellane utruleg glade i å forme andre til å bli som dei, og gjerne også skrive som dei. IMRoD-strukturen byr seg fram som ei hjelp til å oppdage raskt kva teksten handlar om, og mange fagfellar, som dessutan arbeider gratis, vil helst ikkje bruke meir tid enn dei må på sjølve vurderinga. Derfor kan dei bli irriterte om forfattaren prøver seg med ein alternativ eller essayistisk skrivemåte, og kanskje kan ønsket om å skrive forståeleg bli vurdert som uvitskapleg.

Redaktøren av eit tidsskrift kan ofte sjå eit behov som fagfellen ikkje er i stand til å sjå, nemleg behovet for å nå vidare ut enn til den snevre fagkretsen. Flø fortalde at han hadde fått 52 førespurnader om å halde foredrag før prisen vart delt ut, frå ulike typar brukarar som tilsette i bygdeutviklingsprosjekt og frå byråkratar og fylkeskommunar. Desse var interesserte i å høyre om saka han skreiv om, og var mindre interesserte i snakke om skrivemåten. Spørsmål om skrivestil kjem ofte frå akademikarar og dei som arbeider med doktorgradsutdanning, fortalde han.

Flø meiner at skrivemåten hans kjem av at han har tungt for å forstå ting sjølv og bruker lang tid på å forstå teoriar, men han gjev seg ikkje før han har forstått det og kan forklare det for andre. Metoden er å konkretisere og gjere ting enklare. Mange skriv utruleg kryptisk, og mange akademikarar skriv ting dei ikkje forstår sjølve, særleg om dei skriv på engelsk, hevda han.

Flø legg også vekt på at det var viktig å snakke om skriveprosessar og tvinge seg sjølv til å tenkje gjennom ting. Når vi skriv, veit vi når vi ikkje forstår, men samtalar med andre kan hjelpe oss til å forstå. Vi ser fleire spor av dette i teksten om løa, gjennom at vi får følgje forfattarens samtalar med folk som er med på å prege tanke- og skriveprosessane.

Det er også verdt å merke seg at Flø ikkje vart så tidleg sosialisert inn i den akademiske skrivemåten som mange av oss andre. Han er ein av få forskarar som ikkje har eksamen artium, men som gjekk vegen om ei yrkesfagleg utdanning før han begynte på universitetet. Dermed slapp han unna den språklege akademiske tvangstrøya, meiner han sjølv. Uansett er det ikkje mange som skriv slik som Flø, heller ikkje dei som er prisvinnarar i Universitetsforlaget sine kåringar.

Så kva skal ein vitskapleg forfattar gjere, når han eller ho vil skrive kreativt, mens fagfellane, og i visse høve redaktørane, ikkje vil ha noko av det? Flø kom med tre råd. Det første er å alliere seg med ein redaktør. Ofte hender det at fagfellar er ueinige. Sjølv hadde han erfaring frå eit engelsk tidsskrift der han hadde sendt inn ein artikkel om elgjakt på bygda. Den eine fagfellen kom med totalslakt, mens den andre hadde eit par kritiske kommentarar. Redaktøren av tidsskriftet tok kontakt og ville ha eit møte. Flø vart bedd om å ikkje endre noko, men å skrive litt meir om kvifor han skreiv som han gjorde, og presisere nærmare kva som var bidraget til ruralsosiologien. «Vi saknar slike skrivestilar i internasjonal vitskapleg skriving», sa redaktøren. Dette eksempelet viser at redaktørane har makt til å bestemme kva som kan publiserast, og kva skrivestil som skal gjelde, trass i at fagfellene ikkje tilrår publisering.

Det andre rådet handlar om å vere sta. Som eg har vist tidlegare, var den eine fagfellen i Sosiologisk tidsskrift skeptisk til at artikkelen til Flø skulle publiserast. Det viste seg at det var skrivestilen han var skeptisk til, og ikkje det faglege innhaldet i artikkelen. Flø tok då ballen og argumenterte på fagleg grunnlag for eigen skrivestil og fekk tilslutning frå redaktøren. Eit viktig argument var truleg at skrivestilen var ein del av bodskapen i teksten. Det er med andre ord ikkje slik at det er mange måtar å seie det same på. Seier du det på ein annan måte, har du rett og slett sagt noko anna.

Det tredje rådet handlar om å ha ei sak som er større enn seg sjølv. Det handlar om å tenkje at det ikkje er din individuelle skrivemåte du argumenterer for, men at skrivemåten heng saman med ei større sak. Skriv du om at bygdefolk ikkje må tilsidesetjast og umyndiggjerast, er det naturleg å gjere det i eit språk bygdefolket kan kjenne seg att i, som å slå an tonen, bruke scener, fange samtalar, bruk av realistiske detaljar, herming, ironi, folkelege og faglege metaforar, talespråkleg rytme og avslutning med appell, slik Flø sjølv har gjort det i sin eigen artikkel. Der fekk eg jammen summert opp analysen av artikkelen hans. No er det gjort, og då kan eg gå vidare til spørsmålet om kreativ vitskapsprosa er relevant for fagfellevurdering.

Kreativ vitskapsprosa i fagfellevurdering?

Inntil vidare har det utskjelte teljekantsystemet plass til nettopp slike som Flø. Senter for bygdeforskning og Flø har fått publiseringspoeng for denne artikkelen. I tillegg får han ein pris for artikkelen der ein kritisk jury kjem med følgjande karakteristikk av teksten hans: «Fagleg nyvinnande og godt formidla.» Det første kriteriet er til stades i dei fleste skjema for fagfellevurdering, mens det andre kriteriet ikkje alltid er like tydeleg uttalt. I dei fleste rettleiingar for fagfeller står det at artikkelen må ha ein klar struktur og skrivemåte. Men det er sjeldan snakk om at artikkelen bør vere velskriven eller vere prega av samsvar mellom innhald og skrivemåte. Men eg trur det er mogleg å få til eit system der omsynet til språk og retorikk er bakt inn i råda til fagfeller. Det er nemleg ikkje slik at alle tidsskrift eller redaksjonar vil ha artiklar skrivne etter IMRoD-modellen.28 Det er elles verdt å merke seg at arkitekten bak teljekantsystemet, forskaren Gunnar Sivertsen, sjølv har formulert nokre kriterium for retorikk og skrivekunst i fagartiklar i eit tidleg stadium i eigen karriere.29

Eg har sjølv vore fagfelle og har lese og vurdert mange artiklar. Mange av dei er klare og konsise og har eit etter måten godt språk. Men dei manglar ofte dei kvalitetane eg har funne i prisvinnarartikkelen til Flø som går ut på å ta språket på alvor og la innhald og språk snakke saman, slik ein ofte kan oppleve i eit godt dikt. No ville det vere for mykje forlangt om forfattarane skal arbeide like mykje med kvar setning som ein lyrikar kan gjere med verselinjene i eit dikt. Vi kan komme langt med å forlange at den som skriv, forstår det han eller ho sjølv skriv og legg seg i selen for å forklare det for andre. Det gjeld særleg bruk av teori, der vitskapsskribentar har lett for å skrive ting dei sjølve ikkje forstår, for å pynte seg med faglege omgrep som dei kan hoppe rundt med i teksten sin.

Korleis slike krav skal utformast i dei ulike faga, skal eg ikkje legge meg opp i. Men om vi ønskjer at vitskap skal vere forståeleg og relevant for folk, og ikkje berre for forskarar, er vi nøydde til å gjere noko med artiklar som berre følgjer oppskrifter og skrivemønster lenge etter at forskarane har lært å skrive etter vitskaplege normer. Den amerikanske skriveforskaren Amanda Fulford har åtvara mot å lære opp studentar til å følgje skrivemønster i eitt og alt, då slike mønster gir føring for vurdering av tekstar. Dermed kan vurdering forfalle til at vi berre ser etter om studentane har følgt skriverammene, og at vi ikkje ser etter evna deira til å forstå, argumentere og tenkje kritisk.30 Ho er redd for at masseutdanning og behov for kvikke teknikkar og skriveråd fører til at språk blir rutine. Når studentane er komne på universitets- og høgskolenivå, er dei på eit nivå der språket kan diskuterast og føre til innsikt. Men det er altså då vi bruker tid og krefter på å gjere språk til rutine, til enkle skrivemønster. Og rutinen blir stadfesta gjennom vår eigen praksis som forskarar, når vi skriv eller fagfellevurderer tekstar som ofte blir pensum for studentar. Det er i slike situasjonar vi må la oss inspirere av forfattarar som Flø og av forfattarar som arbeider med det ein kallar litterær sakprosa, med skrivemåtar som forpliktar seg på sakprosaens etikk på ein litterær måte.31

Det tek tid å utvikle ei stemme. Vi begynner alle med å låne andres ord, men vi kan skjerpe orda og bruke dei til eigne formål. Å finne stemma si er ein kontinuerlig prosess og ei gjenføding inn i språket og inn i «serious speech», som det akademiske fellesskapet er avhengig av. Dette kan ein ikkje utvikle med hjelp av skrivemønster. Slike mønster kan tvert imot føre til buktaling. Derfor bør kreativ vitskapsprosa vere eit relevant kriterium for fagfellevurdering, eit kriterium som viser at vi tek både skriveprosessen og språket alvorleg som reiskap for tenking, forsking og framstilling av vitskap.

Referansar

Askeland, N. og L. Wittek. (2013). Selvstendighet eller buktaling? Om framtidige læreres opplevelse av identitet og stemme i norskfaget. I N. Askeland og B. Aamotsbakken (red.), Syn for skriving. Læringsressurser og skriving i skolens tekstkulturer. Oslo: Cappelen Damm Akademisk.

Askeland, N. & Maagerø, E. (red.) (2014). Om å utfordre vanen. Samtaler om litterær sakprosa. Oslo: Cappelen Damm Akademisk.

Caulley, D.N. (2008). Making qualitative research reports less boring: The techniques of writing creative nonfiction. Qualitative Inquiry 14, 3, 424–449.

Dysthe, O., Hertzberg, F. & Hoel, T.L. (2010). Skrive for å lære. Skriving i høyere utdanning. 2. utg. Oslo: Abstrakt forlag.

Fahnestock. J. (1999). Rhetorical Figures in Science. Oxford: Oxford University Press.

Flø, B.E. (2013). Me og dei andre: Om lindukar, Framstegspartiet og bygda som sosial konstruksjon. Sosiologisk tidsskrift, 2, 152–168.

Fulford, A. (2009). Ventriloquising the Voice: Writing in the University.

Journal of Philosophy of Education, 43, 2, 223–237.

Helstad, K. & Hertzberg, F. (2013). Faste mønstre som skrivestøtte i skriveundervisningen. I D. Skjelbred & A. Veum (red.), Literacy i læringskontekster (s. 225–248). Oslo: Cappelen Damm.

Rule, P. (2011). Bakhtin and Freire: Dialogue, dialectic and boundary learning. Educational Philosophy and Theory, 43:9, 924–942.

Sivertsen, G. (1990). Å skrive er å omgås andre: om retorikk og skrivekunst i fagartikler. Norsk pedagogisk tidsskrift 1990/3, 155–163.

Veum, A. (2013). Lærebokstemma i tre generasjonar. I Askeland, N., Maagerø, E. & Aamotsbakken, B. (red.), Læreboka – studier i ulike læreboktekster. Trondheim: Akademika.

1IMRoD er den norske nemninga for det engelske omrgrepet IMRaD (Introduction, Methods and Material, Results and Discussion).
2Eg skuldar D.N. Caulley stor takk for artikkelen «Making qualitative research less boring: The techniques of writing creative nonfiction” (Caulley, 2008). Vidare har eg hatt mykje nytte av boka Skrive for å lære. Skriving i høyere utdanning av O. Dysthe, F. Hertzberg og T.L. Hoel (2010). Artikkelen «Å skrive er å omgås andre: om retorikk og skrivekunst i fagartikler» av Gunnar Sivertsen (1990) har også vore til inspirasjon. Sjå elles litteraturlista.
3Fleire av studentane på dette studiet har både masterutdanning og forskarutdanning og erfaring med å skrive vitskaplege tekstar. Dei bruker masterstudiet i faglitterær skriving for å finne ein måte å formidle faget sitt på for å nå ut til andre enn fagfeller.
4Sjå til dømes Dysthe et al., 2010 og Helstad og Hertzberg, 2013, s. 234.
5Caulley, 2008, s. 425
6Flø, 2013, s. 154
7Side 154
8Side 155
9Side 166
10Side 156
11Side 157
12Side 157
13Side 158
14Side 156
15Side 158
16Side 159
17Side 161
18Side 162
19Side 162
20Side 161
21Side 160
22Side 165
23Side 165
24A small minority of qualitative researchers do not make any changes. The advice I give my students is to fix quotations up to make them more understandable but not fix them up to the extent that they are not recognizable as conversation. (Caulley, 2008, s. 445)
25Side 166
26Side 166
27Caulley, 2008, s. 448
28Sjå t.d. Fahnestock, 1999, Rhetorical figures in science og Rule, 2011, «Bakhtin and Freire: Dialogue, dialectic and boundary learning». Den siste er ein artikkel bygd opp som ein dialog om dialogomgrepet, og som endar med at Bakhtin og Freire røykjer sigar saman på Cuba.
29Sivertsen, 1990.
30Fulford, 2009, s. 224; Askeland & Wittek 2013, Veum, 2013.
31Sjå vidare om dette i Askeland & Maagerø, 2014.

Idunn bruker informasjonskapsler (cookies). Ved å fortsette å bruke nettsiden godtar du dette. Klikk her for mer informasjon